DİŞ HEKİMLİĞİNDE BİYOPSİKOSOSYAL YAKLAŞIM

           Hastalıkların, hücrenin bozulmasından kaynaklandığı görüşünü esas alan  “Hastalık Modeli” ya da “Biyomedikal Model” 20.Yüzyılın endüstrileşmiş toplumlarında sağlık bilimleri  öğrenimi ve uygulamasında öncelikle kabul görmüş ve  hastalıklar hücresel ve kimyasal dengesizliklere dayandırılarak  açıklanmış ve  tedavi de bunların giderilmesine yönelik geliştirilmiş ve yürütülmüştür.

          1980’lerden başlayarak  hastalığın sadece tıbbi bir olgu olmadığı bilgisi,  hastalıkta sosyal ve psikolojik süreçlerin rolünün tanımlanmasıyla birlikte yeniden gündeme gelmiş ve  biyomedikal modelin  “hastayı ve onun özelliklerini bütüncül bir insan varlığı gibi” görmemesine ilişkin  eksikliğinin  Biyopsikososyal yaklaşımla tamamlanması gereğini ortaya çıkarmıştır.

          Tüm dünyada ölüm sebepleri arasında başı çeken kalp hastalıkları, kanser, serebro- vasküler hastalıklar, kazalar, kronik akciğer hastalıkları, pnömoni, influenza, diyabet,   karaciğer hastalıkları  gibi hastalıkların önlenmesi ve tedavisinde “insan davranışlarının” ve bu davranışları belirleyen ortamın önemi en başta gelmektedir. DSÖ 1999 Yılı 21. Yüzyıl Hedefleri Dokümanında,  diş çürükleri de bu özelliğiyle ele alınmıştır.

            Diş hekimliğinde  Biyomedikal Modelin yetersizliğinin  Biyopsikososyal  yaklaşımla tamamlanmaması,  diş hekiminin koltuğunda oturan kişiyi her ne kadar “hasta” olarak tanımlasa da ilişkiyi tek yönlü görmesine  ve tedavi planlamasında  yalnızca normatif yaklaşımla hizmet verilmesine neden olmaktadır.

           Diş hekiminin ağız diş hastalıklarının tedavisi  ve sağlığının korunmasında  psikometrik ölçümleme  araçlarını tanımlaması ve pratiği içine yerleştirmesi Biyopsikososyal yaklaşımı uygulamasını sağlayacak önemli bir kazanım olacaktır.